Haiche un mundo tolo na miña cabeza, unha desorde emocional e un grifo de auga quente marcada no inxenioso e preguiceiro  alcume dos meus riles. Cadencia catro, líbera trasfondo, natura impertinente. Lacia sortu.

O Miguel


A Marcia non tardou en prometerse. Mais o de Baradás preferiu fuxir do calendario da terra propia e non tardou en remexerse na mariña do Caribe. Como aquela muller non soubo de acomodarse a cama baleira, decidiu ir tras el, co compromiso de mandar noticias.
As novas chegaron logo de dous invernos, pero non por ela. Pola escrita administrativa do estado de Cuba. Unha carta así non era normal, iso era sabido. Foi, con moita expectativa, traducida a fala un mes despois.  Cando a Teresa foi quen de ter aprendido tódalas letras e de seren capaz de xuntalas e devolverllas a súa irmá. Total para dicir que o Miguel morrera.  
Pola súa banda, as liñas tortas para Marcia, comezaran xa no océano antes de  chegar as Tunas, onde se fixo  manejadora dunha das familias da Chaparra.
-Que sabes?
-Ai, fermosa, eu xuraría que xa chegou enfermo -o cociñeiro do navío

Coa idea da viuvez na cabeza, comezou a vida na illa. Coseu calcetíns, pisou papas mesturadas coas fabas negras e repetiuse unha e outra vez, que ía regresar pola memoria do seu pai.

-Que tes?
-Pouca cousa

Na mañá dun mes de agosto, cando estaba paseando a nena Rocío, viu sen embargo, algo que á vez que lle chamou a atención, sorriulle.

-Ola, mociña

A muller atravesóuselle un cravo na gorxa.

-Meu nome é Miguel, e o teu meniña?
-Marcia
-Eu coñecía, unha...
-Meu...

Esa mesma tarde recolleu as súas cousas e cambiou o seu cuarto polo lombo daquel seu home. 


Boas noites, Habana

De paseo (II)


A irmá da Hortensia, faltou da aldea dende que o pai do Pedro apareceu morto na Poza das Ras. Algúns pensaban se se mataría e que logo, alguén a enterrara nalgún dos nichos do Carballo.  Apostaban máis pola sepultura do seu tío-avó Ricardo, que pola da avoa. Ao fin, nai e filla non se levaban dende que a última quedara empreñada. Outros, sen embargo, estaban seguros de que marchara a Uruguai, e que alí se arrimara a un deses negros. Mofábanse pensando en que alguén petase na porta dos Boteiros, unha mociña acibeche ou un medio-irmán café-con-leite do Pedriño.

A nai da Hortensia, tamén Hortensia, tampouco se falaba coa outra filla. Non se entendían, máis polo medo de ladrarlle na orella ao xenro, que o Xacobe non tiña paciencia e non tardaba e saca-lo cinto e rebentarche o lombo diante de quen fose.

O que era sabido era que a Camila e a Hortensia, rifaban como tódalas irmás, que incluso pelexaron por algún mozo, pero nada que non se puidese perdoar. Da carraxe que houbese entre nai e fillas, nada sacou en limpo o pequeno. Comía e durmía na casa da avoa, e de vez pasaba pola da tía a facer mandados. A tía Hortensia, tiña o costume de encargarlle ao neno levar os pedidos unha vez lles pasaba o ferro. As veces, lles arrincaba algún doce do forno, outras, unha moeda agochada na faldriqueira.

No que tardou en erguerse do chan, deulle voltas aos miolos. Seguía mollado, e non tiña moi claro se mexara por riba del. Respirou como puido, arrefriando aínda máis os seus órganos brandos e elevou os seus pés cara o camiño de San Vicente. Arrodeaba máis, pero non quería atoparse a ninguén. Para cando chegou, estábano esperando na porta, rumiando non sei que coa veciña. A avoa non tardou en bendicilo cunha labazada, e quedou sen cea por aparecer a aquelas horas e daquela guisa.

Foi dereitiño a cama, non esperou para poñelo pixama. E cando a Hortensia se deitou, o neno xa tiña rezado. Pola mañá, non precisaron de espertalo, nin se lle lembrou que cambiase os calzóns. Quentou o leite, comeu as sopas, recolleu os lapis e cargou coa maleta ate o colexio. Pasou as clases tranquilo, non se meteu co Demetrio, nin lle pediu un pito ao seu curmán. Recibiu un premio da mestra por facer ben as contas e saíu da aula sen facer ruído.

Na altura da porta da cantina, ouviu de novo segunda voz, entón entre o tremer e a curiosidade avanzou, suáballe o corpo. Mais retivo o alento e preguntou se podía ir ao retrete:

-Que, non hai baño na escola?

Logo de mirarse a petrina, saíu de novo e mercou un deses sobres sorpresa cos  soldadiños de plástico. Abriuno alí mesmo e dirixiu a cabeza cara a porta. Notábase no vestir que a chaqueta non lle ía ben e que tiña gusto polos sombreiros:

-Ti es o sobriño do carabineiro, non si?, elevando a voz
-Deixa o neno ho!
-Só preguntei. E que...? Valéronche os zapatos novos?

De paseo (I)



Entre medias, a moi puta deixoulle os zapatos do pai fenecido, no cuarto do neno. Por suposto, non llo explicou, sen embargo a grandeza do conto é que o Pedro cheirounos, e, foi quen de maxinar con eles postos a aquel home fraco e de voz pequena.

Dos valentes se di, que o son porque coñecendo o medo, enrédanse  nel, pero isto non tiña que ver. Ulir o almorzo acedo e pensar en darlle un bocado era a proeza de cada día, poñer uns zapatos vellos dun morto, que lle lembraban a el mesmo, moito tempo adiante, non.

A Hortensia sacou do cartón dunha caixa da froita, un par de soletas, que forrou coa lá da manga dun xersei, así é que o futuro chegou máis cedo.  O seu home, o Xacobe, que tiña o posto de carabineiro na Celanova,  ría mentres o mociño facía probas no alto dunha cadeira na cociña.

-Caen?
-Non sei
-Como que non sabes! Cáenche ou non?

O neno ollaba cara ela, coma un gatiño que espera  sen saber se lle van caer ou non, uns anacos de algo con que temperar a fame:

-Creo que non
-Cres!!
-Non sei...
-Anda baixa e camiña un pouco

O da esquerda apertaba, pero o da dereita parecía acaer ben.

-Que tal?
O neno mirou cara baixo.
-Vale, damos
-Están ben
-A ver, serven ou non serven?
-Este
-E o outro non? Pero, se van igual…

A mirada do neno cristalizou nun si-e-non?

-Trae!

O carabineiro, berrou dende o outro cuarto:

-Mándamo, que lle arranxo eu os pés…

O Pedro amolouse.

-Mándamo, que llelos igualo…

Sentiuse o riso da Hortensia por riba da súa caluga o tempo en que o neno voou á rúa. Tan ás présas se foi, que só lle deu tempo a coller un dos zapatos. Del, que os novos estaban aínda da man da muller.

Perdeuse en dirección ao río, até que deixou de ouvir que chamaban por el. Na ribeira non o pensou e tirouse. Fíxose noite. Mollado e descalzo, comezou a camiñar cara a casa, no que se topou de novo coa voz do carabineiro. Co frío que tiña e canso como estaba, non tiña gañas de volver correr, así que se agochou na leira da Carme, tralos castiñeiros do Souto.

O home da Hortensia, ía acompañado por, polo menos dous máis. Ían a modo, turran dun deles:

-Imos ao torreiro? imos bailar, non queres?, o Xacobe
-Quere, non si? Alí van estar Lola e Fina, ou... a que che gusta é a Hortensia?
-Oes, deixa a miña muller en paz?
-Tranquilo, ho! Igual eu estou falando doutra Hortensia..
-Non sigas por aí, que vas levar…
-Veña ho!
-Queres unhas hostias?
-Que non ho!

Os homes calaron. Pero escoitábase, como ía dun lado a outro, varrendo nas follas, tronzando pólas e arrastrándose.

-Aquí está ben
-Valerá

E sen esperalo, ouviuse coma se escachase unha noz xigante. Logo, ninguén se moveu até que o carabineiro volveu falar.

-Que fas?
-Gústame a súa chaqueta
-Poderías telo dito antes
-É cousa miña…
-E agora que?

-Non sei, non andabas a buscar uns zapatos para o neno da Camila
-Veña, imos!, anoxado